Tin tức chung

Kênh 14.vn: Đường đến ngôi trường đặc biệt 40 năm không có cô giáo: 47 người thầy vượt đèo lên đỉnh Mường Lống (phần 2)

Điệu vũ xuống núi

11 giờ trưa. Các lớp học đều đã tan. Các thầy đi một vòng kiểm soát lại lần cuối, khóa mọi cánh cửa. Đống lửa trong bếp đã thôi không đun củi vào nữa. Tấm lưới trên sân bóng chuyền tháo ra, cuộn lại cất đi. Những chiếc xe máy dắt ra để một hàng. Dây chun dày néo thật chặt hành lý vào sau xe. Thay sơ mi bằng áo thun, thay quần tây bằng quần thể thao. Trùm bộ áo mưa bên ngoài, xỏ ủng hoặc thắt chặt ống quần áo mưa vào cổ giày. Cổ áo lạnh kéo cao, mũ trùm qua đầu thật kín. Khẩu trang che mũi. Nai nịt thật chắc, gọn. Các thầy gọi là thời trang để múa điệu vũ xuống núi.

trắc nghiệm online 789.vn

Tất cả chuẩn bị xuống núi.

Con đường từ điểm trường chính Tri Lễ 4 về xuôi có ba bốn đoạn không thể gọi là đường. Nó là những dốc vừa cao đến gần 60 độ vừa ngoằn ngoèo lao vụt xuống một chiếc cầu mong manh vắt qua những khe sâu đầy đá, những vệt mòn chỉ rộng chừng hơn nửa thước bám men sườn núi, một bên là vực hun hút. Trời mưa, đất đỏ lầy ra nhão nhoẹt, bánh xe lún xuống đến vài tấc, những con dốc trơn nhẫy như đổ mỡ. Xuống được khoảng 15 phút, một đợt sương mù khác lại bềnh lên giăng trắng núi rừng. Mắt chỉ có thể nhìn thấy khoảng 15 m. Lầm lũi, tập trung, đoàn người cứ thế nối đuôi nhau đi trong sương.

trắc nghiệm online 789.vn

Chẳng ai đếm nổi bao nhiêu lần bánh xe sau cứ choài ra quay ngang, chực quăng người xuống. Lên dốc phải cong lưng ra đẩy, xuống dốc thì dùng cả thân mình lẫn đôi tay đàn ông khỏe mạnh kìm cứng xe lại trượt chầm chậm. Cả lên trường lẫn về nhà, họ phải đi tất cả cùng nhau, ít nhất cũng hai ba người, để có người giúp.

Những đoạn sát mép vực thì không phải là khó đi nữa mà thật sự nguy hiểm. Cơn mưa triền miên đã làm sụt cát, cắn sâu vào mặt đường ngay phía bên vực, nhưng không còn cách nào khác vẫn phải đi qua. Bánh xe lăn gần như sát mép vực. Tôi vừa bám chặt lấy Sáng vừa không thôi cầu nguyện. Chỉ 15 cây số, nhưng tròn hai tiếng chúng tôi mới ra đến mặt đường nhựa.

trắc nghiệm online 789.vn

Thầy Hà Văn Thọ kể, có lần có việc phải đi một mình. Trời mưa, đang đẩy lên dốc thì bánh xe choài ngang sát mép vực, thầy chỉ kịp phanh cứng xe rồi cứ thế đứng như trời trồng, bóp chặt phanh tay, đạp cứng phanh chân, móc điện thoại ra gọi đồng đội cứu hộ cũng không được vì chỉ lung lay vài phân nữa là xe lao thẳng xuống vực.

- Em cũng tính đến nước cho nó lao rồi, mình đi bộ về nhờ kéo xe lên. May quá đứng thế 10 phút thì gặp ba chị em trong bản đi lấy măng, nhờ họ kéo lên.
Đã có nhiều người ngã xuống vực. Một thầy giáo lao dốc xuống hơi nhanh, cả xe lẫn người lao thẳng xuống vực, may không bị thương nặng. Anh em đi cùng kéo dây lôi lên.

"Hang đá" suốt 41 năm và tấm gương người thầy H’Mông

Cách trở biệt lập, không điện không sóng điện thoại, nên cứ vào trường là "rơi vào hang", như thầy Quyền ví von. Có thầy giáo, cha mất ở nhà nhưng mấy ngày sau về mới biết.
Bây giờ, muốn liên lạc lên Tri Lễ 4 cũng chỉ có ba cách. Một là gọi các thầy ở các điểm trường nơi có sóng, nhờ họ xuống tận điểm chính nhắn tin. Hai là chờ người thân kiếm được điểm có sóng, chủ động gọi về. Ba là viết thư, ra đoạn ngã ba rẽ vào Mường Lống, đón xem ai về bản thì gởi theo.

trắc nghiệm online 789.vn

Ở Tri Lễ 4 có một điểm duy nhất có thể dò sóng điện thoại. Đó là dốc Thầy Tài nằm phía trên trường, cách độ 10 phút đi bộ, có thể nhìn thấy lúc đứng ở sân trường. Nó nằm trên một đỉnh núi. Có tên đó là vì cách đây vài năm thầy giáo tên Tài lên dò sóng gọi điện thoại về nhà đã bị ngã gãy chân. Ngay trong chiều tối, anh em trong trường và dân bản móc chiếc chăn đơn làm cáng, khiêng bộ thầy ra đường nhựa vì trời mưa lầy và đêm tối, không thể đi xe được.
- May nhờ có tám người kia nên đi nhanh anh hầy. Có bốn tiếng thôi - một thầy giáo nhắc lại.
Sau cú ngã, thầy Tài được chuyển về trường ở vùng dễ đi lại hơn, vì cái chân gãy khiến thầy không thể mỗi tuần lại vượt đường rừng lên núi.
Chỉ quanh điểm trường chính đã có đến bốn con dốc được đặt tên theo những người hay bị ngã.
- Dốc thầy Tài nì. Dốc bà Mai nì, anh Hùng nhớ không hầy. Bà Mai bổ trước xong cái xe bổ sau đè lên người. Dốc Tăng Sơn nì, ha ha ha, thầy Sơn (thầy ở Phòng giáo dục huyện Quế Phong) nói giỏi lắm, tay gồng ri nì, nói ghê rứa, "để chắc tao đi nỏ can chi mô (để tao đi một mình không việc gì đâu/không làm sao đâu)". Rồi làm cái oành.
Ngay cả thầy Xồng Bá Thành là người H’Mông bản địa, nhà ở cách điểm trường Tri Lễ 4 khoảng vài trăm mét cũng vinh dự được đặt tên cho một con dốc: dốc thầy Thành. Vì thầy cứ ngã oành oạch ở dốc đó suốt.

trắc nghiệm online 789.vn

Có những đứa trẻ H’Mông ở bản Mường Lống, bản Huổi Mới, bản Nậm Tột, bản Huổi Xái… học hết cấp 3, lên cao đẳng, đại học, tỏa đi khắp nơi làm việc. Ngay trong trường Tri Lễ 4 cũng có không ít thầy vốn là học trò cũ.
Thầy Thò Bá Sinh là dân bản địa, có mấy anh con trai: một anh học xong Cao đẳng, làm công an ngoài huyện Quế Phong; Thò Bá Chò thành đồng nghiệp với bố, dạy ở điểm trường Huổi Mới 2; một đang học năm cuối Đại học Luật năm cuối ở Vinh, con trai út đang học lớp 10. Bản thân thầy Sinh là một tấm gương cho người H’Mông: khi còn trẻ đi học sơ sơ rồi về dạy, rồi học lên dần, hết cao đẳng, đến đại học. Thầy đã tốt nghiệp đại học sư phạm cách đây vài năm, cả cha và con học một trường cùng lúc.
- Mình là người H’Mông, mình thương người H’Mông mình lắm. Nếu không đi học thì suốt đời cứ sống tối tăm thế này thôi, cả đời không ra khỏi núi mô. Ở đây người H’Mông như gia đình mình chỉ có một thôi, nên mình phải làm gương cho người H’Mông mình-thầy Sinh nói.

***
Nơi núi cao biên viễn, một năm chỉ có 3 tháng nắng trong, đường khô ráo, còn đến 9 tháng chìm trong sương mù, mưa rừng và giá rét. Thầy giáo trẻ Vi Văn Đào hôm 22/11 vừa rồi, lên trường Huổi Mới bị ngã lăn quay một mình dưới con dốc trơn, giữa rừng.

trắc nghiệm online 789.vn

 

Thầy viết trên facebook- trang Facebook rất nhiều những người bạn giáo viên đang cắm bản chỗ này chỗ nọ:

                                                                        Con khóc mà chẳng thấy bụt đâu
                                                                        Giữa chốn sơn lâm hiu quạnh này
                                                                        Tay ôm đầu gối, mặt nhăn nhó
                                                                        Môi mím chặt, mắt cay cay
                                                                        Máu chảy xuống chân, đỉa ngọ nghẻo
                                                                        Chờ người đi qua mà đâu có
                                                                        Mình lại tự mình gắng tiếp thôi
                                                                        Tay dắt xe, chân cố đẩy
                                                                        Tám cây số nữa đến bản thôi,
                                                                        Lòng tự nhủ rằng phải cố gắng
                                                                        Học sinh đang chờ hãy cố lên.
Xin dùng những lời mộc mạc trên của chính những người trong cuộc để tạm kết cho câu chuyện này.

                                                                                                                                                                                              Theo Trí ThứcTrẻ 23/01/2018